Airgun Hunting Center Cyprus

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Airgun Hunting Center Cyprus

 

Πόσο δυνατό είναι ένα αεροβόλο, και πως μπορούμε να μετρήσουμε αλλά και να εκφράσουμε τη δύναμη της βολής;

ΤΑΧΥΤΗΤΑ-ΕΝΕΡΓΕΙΑ-ΔΥΝΑΜΗ ΒΟΛΗΣ 


Στα αυτοκίνητα έχουμε συνηθίσει να ρωτάμε «πόσα άλογα έχει» για να καταλάβουμε πόσο γρήγογο είναι ένα καινούριο μοντέλο, στα αεροβόλα όμως τα πράγματα είναι λίγο πιο σύνθετα. Οι περισσότεροι κατασκευαστές αεροβόλων αναφέρουν με υπερηφάνεια την ταχύτητα εξαγωγής του βλήματος, όμως αυτό ΔΕΝ είναι σωστό και αξιόπιστο στοιχείο για να εκτιμήσουμε αντικειμενικά την δύναμη της βολής. Ο λόγος είναι ότι, η ταχύτητα από μόνη της δεν αρκεί για να βγάλουμε συμπέρασμα, αν δεν γνωρίζουμε και το συγκεκριμένο βλήμα (και ιδιαίτερα το βάρος του βλήματος, που μετράμε σε grains –υποδιαίρεση του γραμμαρίου) στο οποίο αναφέρεται η συγκεκριμένη ταχύτητα.
Μερικά απλά (αν και κάπως ακραία παραδείγματα) που μας βοηθούν να αντιληφθούμε ότι δεν αρκεί μόνο η ταχύτητα του βλήματος ως στοιχείο: ένα μπαλάκι του τένις μπορεί να φτάσει τα 170 χλμ/ώρα σε ένα δυνατό καρφί κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού, όμως αν είχαμε επιλογή, θα προτιμούσαμε να μας χτυπήσει ένα μπαλάκι του τένις με 170 χλμ/ώρα, παρά ένα αυτοκίνητο με 40 χλμ/ώρα! Αντίστοιχα, ένα καλό τόξο μπορεί να στείλει ένα βέλος 400 grains με ταχύτητα «μόνο» 190 ποδών ανά δευτερόλεπτο (feet per second ή fps) και να σκοτώσει ένα μεγαλόσωμο ελάφι, ενώ ένα αεροβόλο με ταχύτητα βλήματος 1100 fps (αλλά βλήμα μόλις 7,5 grains) θα καταφέρει μόλις να τρυπήσει το δέρμα του ίδιου ζώου. Τελευταίο παράδειγμα, το περίφημο «σαρανταπεντάρι», δηλαδή το πυροβόλο πιστόλι διαμετρήματος .45ACP που στέλνει ένα βλήμα 230 grains με ταχύτητες που δεν ξεπερνούν τα 800 fps-έχει κανείς αντίρρηση για την αποτελεσματικότητά του;
Ένα δεύτερο σημείο που αξίζει να αναφερθεί είναι το γεγονός ότι, ενώ οι προδιαγραφές μετρούν την ταχύτητα του βλήματος στην έξοδο της κάννης, όμως αυτό που τελικά έχει σημασία είναι η ταχύτητα του βλήματος, όχι στην αρχή της διαδρομής του αλλά στο τέλος, όταν δηλαδή τελικά χτυπά το στόχο! Αυτή η προφανής αλλά σημαντική παρατήρηση, έχει να κάνει με την ικανότητα βαρύτερων και πιο αεροδυναμικών βλημάτων να διατηρούν μεγαλύτερο ποσοστό της αρχικής τους ταχύτητας μετά από 30-40 μέτρα «μάχης» με τον ατμοσφαιρικό αέρα, ένα γεγονός που θα πρέπει να λαμβάνεται πολύ σοβαρά υπ’όψιν από τους σκοπευτές που έχουν ανάγκες ακρίβειας σε μεγάλες αποστάσεις .


Ενεργειακό ζήτημα
Όλη η διαδικασία της βολής ενός αεροβόλου έχει σχέση με την ενέργεια που μπορεί να προσφέρει το όπλο στο βλήμα, και αν θέλουμε να συγκρίνουμε, θα βρούμε πολύ περισσότερα κοινά σημεία στην τοξοβολία παρά στα πυροβόλα όπλα. Στα πυροβόλα, το όπλο είναι απλά η «πλατφόρμα εκτόξευσης» του βλήματος, το οποίο όμως προωθείται από την έκρηξη του προωθητικού μέσα στο φυσίγγιο. Γι’αυτό και δεν υπάρχουν δυνατά και αδύνατα όπλα, υπάρχουν μόνο δυνατά και αδύνατα διαμετρήματα. Αντίθετα, στην τοξοβολία, το τόξο είναι αυτό που προσφέρει την ενέργειά του στο βλήμα (το βέλος), σε ένα ενεργειακό ισοζύγιο που μοιάζει πολύ με αυτό του αεροβόλου. Ένα τεντωμένο τόξο αποθηκεύει συγκεκριμένη ποσότητα ενέργειας πριν την εκτόνωση (όπως ακριβώς και ένα οπλισμένο αεροβόλο), οπότε πλέον η ταχύτητα εξαρτάται ευθέως από το βάρος του βλήματος. Με ένα πιο ελαφρύ βέλος, το τόξο πετυχαίνει πιο υψηλές ταχύτητες, ενώ όσο βαραίνει το βέλος, τόσο πέφτει η ταχύτητα-η αρχική κινητική ενέργεια όμως είναι πάντοτε η ίδια, και το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με το αεροβόλο. Το ιδανικό έχει τελικά να κάνει με την ακρίβεια, αφού, τόσο στην τοξοβολία όσο και στο αεροβόλο, ένα συγκεκριμένο βάρος και διαμόρφωση βέλους ή βλήματος, δίνει και την καλύτερη ακρίβεια στην πράξη, οπότε και επιλέγεται ως η βέλτιστη λύση.
Ας δούμε τα πράγματα από την αντίστροφη οπτική γωνία: εάν μας ενδιαφέρει μόνο η ταχύτητα του βλήματος ως θεωρητικό νούμερο (όπως η τελική ταχύτητα ενός γρήγορου αυτοκινήτου, που εντυπωσιάζει στη θεωρία και μόνο εκεί), τότε είναι εύκολο να χρησιμοποιήσουμε ένα πολύ ελαφρύ βλήμα και να πάρουμε μια παραπλανητικά υψηλή μέτρηση, μόνο και μόνο για λόγους δημοσιότητας. Για παράδειγμα, στο μικρό διαμέτρημα των 4,5 χιλιοστών, μπορούμε να διαλέξουμε ένα από τα πανάλαφρα βλήματα με πλαστικό σώμα και ατσάλινη μύτη, τα οποία απευθύνονται σε αδύναμα αεροβόλα πιστόλια ή σε μέσης δύναμης τουφέκια, και να τα χρησιμοποιήσουμε σε ένα πανίσχυρο αεροβόλο πολύ υψηλών επιδόσεων, πετυχαίνοντας αντίστοιχα πολύ εντυπωσιακά νούμερα ταχύτητας. Όμως, εάν προσπαθήσουμε να πετύχουμε και το στόχο μας, θα δούμε ότι τα βλήματα αυτά στις πολύ υψηλές ταχύτητες είναι εντελώς άχρηστα, και για να πετύχουμε ικανοποιητική ακρίβεια θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε βαρύτερα μολυβένια βλήματα (με τα οποία η ταχύτητα πέφτει και πάλι σε φυσιολογικά επίπεδα). Καθαρά από τεχνικής απόψεως, πάντως, επισημαίνουμε ότι για να χρησιμοποιήσουμε την ταχύτητα του βλήματος ως μέτρο σύγκρισης, θα πρέπει υποχρεωτικά να σταθεροποιήσουμε την άλλη παράμετρο, το βάρος του βλήματος. Εάν κάνουμε μια σειρά δοκιμών και μετρήσεων ταχύτητας συγκρίνοντας διαφορετικά αεροβόλα όπλα, οι συγκρίσεις είναι δυνατές ΜΟΝΟ αν χρησιμοποιούμε πάντα το ίδιο βάρος βλήματος, ενώ φυσικά δεν υφίσταται καμία σύγκριση ανάμεσα σε όπλα διαφορετικού διαμετρήματος.

Η λύση
Το μέγεθος που χρησιμοποιείται για να εκφράσει τη «δύναμη» ενός αεροβόλου όπλου, είναι η κινητική ενέργεια, ένα μέγεθος που συνδυάζει την ταχύτητα και το βάρος του βλήματος. Πολλαπλασιάζοντας το τετράγωνο της ταχύτητας επί το βάρος του βλήματος, διαιρώντας δια δύο και φροντίζοντας οι μονάδες να είναι σωστές, παίρνουμε ένα νούμερο κινητικής ενέργειας που έχει πραγματικό συγκριτικό χαρακτήρα. Αν και η Ευρώπη λειτουργεί με το Διεθνές Σύστημα Μονάδων, τα αεροβόλα παραμένουν παραδοσιακά στο Αγγλοσαξωνικό σύστημα, μετρώντας την ταχύτητα σε fps και την ενέργεια σε ft.lbs («λιμπρόποδα» είναι ο αδόκιμος ελληνικός όρος). Έτσι, ένα αδύνατο πιστόλι διοξειδίου του άνθρακα έχει 2-3ft.lbs, ένα μέτριο αεροβόλο τουφέκι 8-10 ft.lbs, ενώ τα ισχυρά αεροβόλα τουφέκια υψηλών επιδόσεων πετυχαίνουν ενέργεια βλήματος από 15 έως και 25 ft.lbs (με πολύ ειδικές κατασκευές να ξεπερνούν ακόμα και αυτό το νούμερο). Ως μέτρο σύγκρισης, ας δούμε μερικά πυροβόλα όπλα: το πολύ μικρό .25ACP έχει περίπου 70ft.lbs, το πολύ διαδεδομένο 9mm βρίσκεται γύρω στα 400ft.lbs, το .45ACP λίγο παραπάνω, ενώ τα πανίσχυρα διαμετρήματα που χρησιμοποιούνται στα πολεμικά τουφέκια, εύκολα ξεπερνούν τα 2-3.000 ft.lbs. Άρα, σε αντίθεση με τη σύγκριση απλώς και μόνο της ταχύτητας που αναφέρθηκε παραπάνω, διαπιστώνουμε ότι η σύγκριση της ενέργειας του βλήματος είναι πραγματική και αντικειμενική, και δίνει συμπεράσματα ανεξαρτήτως διαμετρήματος και βάρους βλήματος.

www.airgunhunting.com

HOME